Tavuklarım neden yumurtlamıyor?
Tavuklar neden yumurtayı keser? Kısalan günler, tüy dökümü, yaş, kuluçka, yem ve stres gibi sık nedenler ve hangi durumda veterinere danışmanız gerektiği.
16 Kasım 2026 · 5 dakikalık okuma · Kümes hayvanları
Tavukların yumurtayı kesmesinin en sık nedenleri kısalan günler, tüy dökümü, yaş, kuluçkaya yatma ve strestir. Bunların çoğu doğaldır ve kendiliğinden düzelir. Yem, su ve sağlık sorunları ise sizin müdahalenizi ister. Aşağıda sürünüzde hangisinin olduğunu bulmanız için adım adım gidiyoruz.
Önce şuna bakın: veteriner hekime danışmanız gereken durumlar
- Tavuk tüylerini kabartmış, bir köşede durgun duruyor ve yem yemiyorsa
- Kuyruğunu aşağı sarkıtıp sık sık ıkınıyor, karnı şiş ya da sertse (yumurta tıkanması olabilir)
- Dışkıda kan varsa ya da dışkı çok sulu ve rengi değişmişse
- Hırıltılı soluma, burun akıntısı ya da gözlerde şişlik varsa
- İbik ve sakal birden morarmış ya da çok solmuşsa
- Sürünün tamamında verim birkaç gün içinde aniden düştüyse ya da ölümler başladıysa
Kısa sürede çok sayıda tavuk ölüyorsa bu, bildirimi zorunlu bir hastalığın işareti olabilir. Bu durumda veteriner hekimin yanında il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne de haber verin.
Yumurtayı kesmenin sık nedenleri
1. Günler kısaldı
Tavuklarda yumurtlamayı uyaran en güçlü işaret gün ışığının süresidir. Sonbaharda günler kısalmaya başlayınca verim düşer, kışın en alt seviyeye iner. İlkbaharda günler uzayınca tavuklar kendiliğinden yeniden yumurtlar. Bu bir hastalık değildir.
Bazı yetiştiriciler kışın kümese sabah erken saatlerde yapay ışık ekler. Bunu yapacaksanız ışığı her gün aynı saatte açıp kapatın ve süreyi birden değil yavaş yavaş uzatın. Ev tavukçuluğunda kış arasını doğal kabul etmek de bir seçenektir; tavuk bu dönemde dinlenir.
2. Tüy döküyorlar
Tavuklar genellikle yılda bir kez, çoğunlukla sonbaharda tüy döker. Kümesin her yeri tüy olur, tavuklar dağınık görünür. Vücut bu sırada proteini yeni tüye harcar ve yumurtaya ara verir. Tüy dökümü birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Bu dönemde tahıl ve sofra artığını artırmak yerine dengeli yumurtacı yeminde kalın; tavuğun proteine ihtiyacı var.
3. Yaş
Yumurtacı tavuklar en yüksek verimi ilk yumurtlama yılında verir. Sonraki yıllarda yumurta sayısı azalır ama yumurta genellikle büyür. Birkaç yaşını geçmiş bir tavuğun yalnızca ilkbahar ve yaz aylarında yumurtlaması normaldir.
Tersi de olabilir: tavuklarınız henüz yumurtlama yaşına gelmemiş olabilir. Irka göre değişmekle birlikte yumurtacı yarkaların çoğu 5-6 aylıkken yumurtaya başlar. Köy tavukları ve iri ırklar daha geç başlayabilir.
4. Kuluçkaya yattı
Tavuk folluktan kalkmıyor, yaklaştığınızda tüylerini kabartıp ses çıkarıyor ve gagalamaya çalışıyorsa kuluçkaya yatmıştır. Halk arasında buna gurk denir. Kuluçkadaki tavuk yumurtlamaz. Civciv çıkarmak istemiyorsanız yumurtaları her gün toplayın ve tavuğu folluktan nazikçe uzaklaştırın. Bazı ırklar bu konuda çok ısrarcıdır, sabırlı olmanız gerekir.
5. Yem ve su yetmiyor
Yumurta, tavuğun vücudundan her gün ciddi miktarda protein, kalsiyum ve su ister. Tavuklar ağırlıklı olarak buğday, mısır, ekmek ya da sofra artığıyla besleniyorsa yumurta sayısı düşer. Temel besin hazır yumurtacı yemi olmalı, tahıl ve artıklar küçük bir ek olarak kalmalı. İstiridye kabuğu ya da kireç taşını yemliğin yanında ayrı bir kapta sunun.
Su en az yem kadar belirleyicidir. Bir gün susuz kalan ya da donmuş suluk yüzünden yeterince içemeyen tavuğun verimi düşebilir. Kışın suluğun donup donmadığını sabah ve akşam kontrol edin.
6. Stres
Yeni kümese taşınma, sürüye yeni tavuk katılması, gece kümesi rahatsız eden kedi, köpek, sansar ya da tilki, kalabalık ve gürültü yumurtayı kestirebilir. Stres ortadan kalkınca verim çoğunlukla birkaç hafta içinde geri gelir.
7. Parazitler
Kırmızı akar ve bit, tavukların kanını emerek onları yorar. Akarlar gündüz saklanır, gece çıkar. Tünek uçlarına ve kümesteki çatlaklara gece fenerle bakın; küçük kırmızımsı ya da gri noktacıklar görüyorsanız akar olabilir. İç parazitler de verimi düşürür. Uygun ürünü ve kullanım şeklini veteriner hekiminiz belirlemeli; yumurtası tüketilen tavuklarda bekleme süreleri de önemlidir.
8. Aslında yumurtluyorlar, siz bulamıyorsunuz
Bahçede serbest dolaşan tavuklar çalı diplerine, odun yığınlarının arasına ya da samanlığa gizli yuva yapabilir. Bir de yumurta yeme alışkanlığı var: kırık bir yumurtanın tadını alan tavuk diğerlerini de gagalamaya başlar. Folluğa yumuşak altlık koyun, yumurtaları sık toplayın, folluğu loş ve sakin tutun.
Nedeni bulmak için kısa kontrol listesi
- Hangi mevsimdesiniz? Sonbahar ve kışta ilk şüpheli gün kısalığı ve tüy dökümüdür.
- Kümeste her yer tüy mü?
- Tavuklarınız kaç yaşında?
- Folluktan kalkmayan bir tavuk var mı?
- Yemin büyük kısmı hazır yumurtacı yemi mi, yoksa tahıl ve artık mı?
- Suluk her zaman dolu ve temiz mi?
- Son haftalarda kümeste bir şey değişti mi?
- Gece tünekte akar ya da bit gördünüz mü?
- Bahçede gizli bir yuva olabilir mi?
Probiyotik yumurta verimini artırır mı?
Yumurtlamayan tavuğun sorununu probiyotik çözmez. Gün kısalığını, tüy dökümünü, yanlış beslenmeyi ya da hastalığı ancak nedene yönelik adımlar düzeltir. Probiyotiğin yeri, sindirim sisteminin dengesini desteklemektir. Bazı yetiştiriciler yumurta döneminde, tüy dökümünde ve sıcak günlerde içme suyuna probiyotik ekler.
Vetorin WingPro+ serisinin tavuklar için hazırladığı ürün, içme suyuna katılan sıvı bir probiyotiktir. Etiketinde yazdığı gibi sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur ve bağışıklık sistemini destekler. Yumurta döneminde 2 litre suya 1 ml (yaklaşık 20 damla) katılır; toplu depoda bu 100 litre suya 50 ml eder. Haftada 3 gün yeterlidir.
Tavuk probiyotiği WingPro+ ürün sayfası
Kısaca
- Sonbahar ve kışta verim düşüşü çoğunlukla doğaldır.
- Tüy dökümü, yaş ve kuluçka yumurtaya ara verdirir.
- Temel besin yumurtacı yemi, yanında ayrı kapta kalsiyum ve her an temiz su olsun.
- Hastalık belirtisi ya da toplu verim düşüşü varsa veteriner hekime danışın.
Sık sorulan sorular
Tavuklar kışın neden yumurtlamaz?
Günler kısalınca tavukların yumurtlamasını uyaran ışık süresi azalır ve verim düşer. Çoğu tavuk ilkbaharda günler uzayınca kendiliğinden yeniden yumurtlar.
Tavuk tüy dökerken yumurtlar mı?
Genellikle hayır. Tüy dökümü sırasında vücut proteini yeni tüye harcar ve yumurtaya ara verir. Yeni tüyler tamamlanınca yumurtlama yeniden başlar.
Tavuk kaç aylıkken yumurtlamaya başlar?
Irka göre değişir. Yumurtacı yarkaların çoğu 5-6 aylıkken başlar; köy tavukları ve iri ırklar daha geç başlayabilir.
Yumurtlamayan tavuğa ne verilir?
Önce nedeni bulun. Temel besin dengeli yumurtacı yemi olmalı, yanında ayrı kapta istiridye kabuğu ya da kireç taşı ve her zaman temiz su bulunmalı. Hastalık belirtisi varsa bir şey vermeden önce veteriner hekime danışın.
Bu yazıyla ilgili ürünler
Bilimsel çalışmalar ne diyor?
Çalışmada 24 yumurtacı tavuğa 60 gün B. subtilis eklenmiş yem verildi. Satılabilir yumurta oranı arttı, kırık ve yumuşak kabuklu yumurta azaldı; kemik sağlamlığı iyileşti, kanda iltihap göstergeleri düştü.
Ne anlama geliyor? Yaşlanan yumurtacılarda Bacillus desteği kabuk kalitesi ve kemik sağlığı için umut verici; ancak örneklem küçük.
Çalışmada 960 erkek hindiye 126 gün boyunca farklı dozlarda B. subtilis içeren yem verildi. Düşük ve orta doz alan hindiler dönem sonunda kontrolden daha ağırdı; yüksek doz besin tutulumunu ve bağırsak göstergelerini iyileştirdi, altlık nemini azalttı.
Ne anlama geliyor? Hindi yetiştiriciliğinde Bacillus dozunun doğru seçilmesi verim ve altlık kalitesi için önemli.






