Kümesteki koku nasıl azaltılır?
Kümes kokusu çoğunlukla ıslak altlık ve dışkıdan çıkan amonyaktan gelir. Kaynağı bulma, altlık, suluk ve havalandırma düzeni ile kokuyu azaltmanın yolları.
16 Kasım 2026 · 4 dakikalık okuma · Kümes hayvanları
Kümes kokusunun büyük kısmı ıslak altlık ve birikmiş dışkıdan çıkan amonyaktan gelir. Altlığı kuru tutmak, havalandırmayı düzeltmek ve kümesi kalabalık tutmamak kokunun çoğunu çözer. Koku sprey ya da parfümle bastırılmaz; kaynağı nem ve dışkıdır.
Koku neden önemli?
Keskin, göz yakan koku yalnızca sizi rahatsız etmez. Amonyak tavukların gözlerini ve solunum yollarını tahriş eder. Kümese girdiğinizde gözleriniz yanıyor ya da burnunuz sızlıyorsa, yere daha yakın soluk alan tavuklar için durum daha kötüdür. Islak altlık ayrıca ayak tabanı yaralarına ve parazitlerin çoğalmasına zemin hazırlar.
Önce kokunun kaynağını bulun
Altlığın farklı yerlerinden bir avuç alıp sıkın. Kuru altlık elinizde dağılır; topak yapıp yapışıyorsa fazla ıslaktır. Islaklık genellikle şu noktalarda toplanır:
- Suluk altı: damlatan, devrilen ya da tavukların su sıçrattığı suluklar
- Tünek altı: gece dışkısının en yoğun biriktiği yer
- Kapı ve pencere önü: yağmur suyunun girdiği yerler
- Duvar dipleri: yoğuşma suyunun aktığı soğuk duvarlar
- Yem dökülen alanlar: ıslanan yem çabuk kokar, fare ve sinek çeker
Kokuyu azaltmanın 9 yolu
- Suluğu düzeltin. Damlatan suluğu değiştirin, suluğu tavukların sırt hizasına gelecek kadar yükseltin, altı ıslanınca yerini değiştirin. Nipelli ya da kapalı suluk sistemleri dökülmeyi azaltır.
- Tünek altına dışkı tahtası ya da tepsi koyun. Gece biriken dışkıyı her gün ya da birkaç günde bir buradan alırsanız altlığa karışan dışkı ciddi ölçüde azalır.
- Islak altlığı hemen alın. Bütün kümesi boşaltmanız gerekmez; ıslanmış ve topaklanmış kısmı çıkarıp yerine kuru altlık serin.
- Altlığı havalandırın. Kuru günlerde altlığı tırmıkla karıştırmak üst yüzeyin kurumasına yardım eder. Bazı yetiştiriciler tavuklar eşelesin diye altlığa bir avuç tahıl serper.
- Uygun altlık kullanın. Talaş, kıyılmış saman ve kenevir gibi nemi çeken malzemeler daha az topaklanır. Hangi malzemeyi kullanırsanız kullanın altlık yeterince kalın olmalı.
- Havalandırmayı açın. Kümesin tavana yakın kısmında hava çıkışı olmalı; sıcak ve nemli hava yukarı çıkar ve buradan atılır. Kışın soğuk diye kümesi tamamen kapatmak nemi ve kokuyu artırır. Hava tavukların başının üstünden akmalı, tünek hizasından doğrudan üstlerine esmemeli.
- Kalabalığı azaltın. Aynı alanda ne kadar çok tavuk varsa o kadar çok dışkı ve nem olur. Koku düzenli temizliğe rağmen hep geri geliyorsa kümes küçük kalmış olabilir.
- Yemi doğru verin. Yemliği tavukların eşeleyip saçamayacağı yükseklikte tutun. Islanan, küflenen yemi atın. Bozulmuş sofra artığını kümese atmayın.
- Kümesin zeminini gözden geçirin. Yağmur suyu kümesin altına doğru akıyorsa dışarıya bir drenaj kanalı açmak ya da zemini yükseltmek kalıcı çözüm olabilir.
Ne sıklıkla temizlemeli?
Herkese uyan bir takvim yok; kümesin büyüklüğüne, tavuk sayısına ve mevsime bağlıdır. Yol gösterecek ölçü şudur: altlık kuru ve kokusuzsa yeterli, topaklanıyor ve kokuyorsa sıklaştırın. Yılda en az bir iki kez kümesi tamamen boşaltıp zemini, tünekleri ve follukları temizlemek ve iyice kuruttuktan sonra yeni altlık sermek, akar ve bitle mücadeleyi de kolaylaştırır.
Kümesten çıkan altlık ve dışkı bahçe için değerli bir gübredir. Doğrudan bitkilerin dibine değil, kompost yığınında olgunlaştırdıktan sonra kullanın.
Koku birden değiştiyse
Her zamanki kümes kokusundan farklı, ağır ve çürük bir koku birden başladıysa dışkılara bakın. Sürüde sulu, kanlı ya da rengi değişmiş dışkı, halsizlik veya ölüm varsa sorun altlıkta değil, tavuklarda olabilir. Bu durumda veteriner hekime danışın.
Probiyotik kümes kokusunu giderir mi?
Tavukların içme suyuna katılan bir probiyotik kümes kokusunu gidermez. Altlık, havalandırma ve kalabalık sorununun yerine geçmez; kokuyu yukarıdaki düzenlemeler azaltır.
Probiyotiğin yeri sindirim sistemidir. Vetorin WingPro+ serisinin tavuklar için hazırladığı içme suyu ürünü, etiketinde yazdığı gibi sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur ve bağışıklık sistemini destekler. Etiketinde ayrıca yemden yararlanmayı desteklediği yazıyor. Yumurta döneminde 2 litre suya 1 ml (yaklaşık 20 damla), haftada 3 gün kullanılır. Diğer dönemlerin kullanım bilgisi ürün sayfasında.
Sık sorulan sorular
Kümes kokusu tavuklara zarar verir mi?
Evet. Keskin kokunun kaynağı olan amonyak tavukların gözlerini ve solunum yollarını tahriş eder. Kümese girdiğinizde gözünüz yanıyorsa altlığı ve havalandırmayı hemen düzeltin.
Kümeste en iyi altlık hangisi?
Nemi iyi çeken, tozu az ve kolay topaklanmayan malzemeler tercih edilir; talaş, kıyılmış saman ve kenevir yaygın kullanılır. Hangi malzeme olursa olsun kuru ve yeterince kalın tutulması belirleyicidir.
Kümes ne sıklıkla temizlenmeli?
Altlık kuru ve kokusuzsa yeterli, topaklanıyorsa sıklaştırın. Tünek altındaki dışkıyı her gün ya da birkaç günde bir almak kokuyu en çok azaltan alışkanlıktır.
Kışın kümes tamamen kapatılmalı mı?
Hayır. Tavana yakın bir hava çıkışı açık kalmalı. Kapalı kümeste nem ve amonyak birikir. Tavukları üşüten havalandırma değil, doğrudan üstlerine esen cereyandır.
Bu yazıyla ilgili ürünler
Bilimsel çalışmalar ne diyor?
Çalışmada 24 yumurtacı tavuğa 60 gün B. subtilis eklenmiş yem verildi. Satılabilir yumurta oranı arttı, kırık ve yumuşak kabuklu yumurta azaldı; kemik sağlamlığı iyileşti, kanda iltihap göstergeleri düştü.
Ne anlama geliyor? Yaşlanan yumurtacılarda Bacillus desteği kabuk kalitesi ve kemik sağlığı için umut verici; ancak örneklem küçük.
Çalışmada 960 erkek hindiye 126 gün boyunca farklı dozlarda B. subtilis içeren yem verildi. Düşük ve orta doz alan hindiler dönem sonunda kontrolden daha ağırdı; yüksek doz besin tutulumunu ve bağırsak göstergelerini iyileştirdi, altlık nemini azalttı.
Ne anlama geliyor? Hindi yetiştiriciliğinde Bacillus dozunun doğru seçilmesi verim ve altlık kalitesi için önemli.






