İlk siparişinize %10 indirim: HOSGELDIN
Bizi takip edin

Civciv bakımı nasıl yapılır, ilk haftalarda nelere dikkat edilir?

Civcivler gelmeden yapılacak hazırlık, doğru ısı, su ve yem, günlük kontroller ve veterinere danışılacak durumlar. İlk haftalar için adım adım civciv bakımı.

16 Kasım 2026 · 5 dakikalık okuma · Kümes hayvanları

İlk iki üç hafta civcivlerin en hassas dönemidir. Bu dönemde dört şey belirleyicidir: doğru ısı, cereyansız ve kuru bir bölme, her an ulaşılabilen temiz su ve civciv başlangıç yemi. Gerisi günlük gözlemdir. Aşağıda civcivler gelmeden önceki hazırlıktan kümese çıkacakları zamana kadar adım adım anlatıyoruz.

Civcivler gelmeden bir gün önce

  • Bölmeyi temizleyin ve kurutun. Büyük bir karton koli, plastik kasa ya da kümes içinde çevrilmiş bir alan olabilir. Köşeleri yuvarlak olursa civcivler köşeye yığılıp ezilmez.
  • Isıtıcıyı (ana makinesi ya da ısıtma lambası) kurun ve civcivler gelmeden birkaç saat önce çalıştırıp ortamı ısıtın.
  • Isıtıcıyı bölmenin bir tarafına koyun. Böylece civcivler üşüyünce yaklaşabileceği, ısınınca uzaklaşabileceği bir alan olur.
  • Altlığı serin. Tozu az, kalın talaş yaygın kullanılır. İlk günlerde üstüne kâğıt havlu sermek yemi bulmalarını kolaylaştırır. Gazete ve parlak karton gibi kaygan yüzeylerden kaçının.
  • Sığ bir civciv suluğu ve alçak bir yemlik hazırlayın.
  • Isıtma lambası kullanıyorsanız sağlam asın, altlığa ve kartona değmediğinden emin olun. Yangın riskini ciddiye alın.

Isı: termometreden çok civcivlere bakın

Yaygın uygulama, ilk hafta ısıtıcının altını 32-35°C civarında tutmak ve civcivler büyüdükçe her hafta birkaç derece düşürmektir. Ama en güvenilir gösterge civcivlerin kendisidir:

  • Isıtıcının altına üst üste yığılmış, yüksek sesle cıvıldıyorlarsa üşüyorlardır.
  • Isıtıcıdan uzak kenarlara kaçmış, ağızları açık soluyor ve kanatlarını gövdeden ayırmışlarsa çok sıcaktır.
  • Hep aynı köşeye toplanıyorlarsa o taraftan cereyan geliyor olabilir.
  • Bölmeye dağılmış, kimi yiyor kimi uyuyor ve sesleri sakinse ısı doğrudur.

Isıtıcıyı yükseltip alçaltarak ya da gücünü değiştirerek ayar yapın. Tüyler çıktıkça civcivin ısı ihtiyacı azalır; tamamen tüylendiklerinde ısıtıcıya genellikle gerek kalmaz. Bu süre mevsime ve ortam sıcaklığına göre değişir.

Su ve yem

Civcivleri bölmeye bırakırken birkaçının gagasını suya hafifçe değdirin. Diğerleri onları görüp suluğu bulur. Su oda sıcaklığında olsun, buz gibi su vermeyin.

  • Suluğu sığ tutun. Derin kapta civcivler ıslanıp üşüyebilir, hatta boğulabilir. Elinizdeki suluk derinse içine temiz çakıl ya da bilye koyun.
  • Suyu her gün tazeleyin; içine altlık ya da dışkı karıştıysa hemen değiştirin.
  • Civciv başlangıç yemi kullanın. Yetişkin tavuk yemi civcivlere uygun değildir; yumurtacı yemindeki yüksek kalsiyum genç kuşlara zarar verebilir.
  • Yemlik hep dolu olsun. Civcivler gün boyu az az yer.
  • Hazır yem dışında yeşillik ya da ufak tahıl vermeye başlarsanız yanına civciv boyu ince kum ya da grit koyun. Yalnızca hazır yem yiyorlarsa buna gerek yoktur.

Her gün yapacağınız kısa kontrol

Günde birkaç kez bölmenin başında bir iki dakika durun ve şunlara bakın:

  • Makat tıkanması: Kuyruk altına yapışıp kuruyan dışkı makatı kapatabilir. Ilık, nemli bir bezle yumuşatıp nazikçe temizleyin, deriyi zorlamayın. İlk hafta sık görülür.
  • Bacak açılması: Bacakları yanlara kayan, ayakta duramayan civciv kaygan zeminden etkilenmiş olabilir. Zemini düzeltin ve veteriner hekime ya da deneyimli bir yetiştiriciye danışın; erken fark edildiğinde çoğu zaman düzeltilebilir.
  • Gagalama: Civcivler birbirinin tüyünü ya da yarasını gagalıyorsa yaralıyı ayırın. Kalabalık, aşırı sıcak ve sıkıntı gagalamayı artırır.
  • Yemden uzak duran, gözü kapalı, tüyleri kabarık ve tek başına kalan civcivi not edin.

Veteriner hekime danışmanız gereken durumlar

  • Dışkıda kan varsa ya da birkaç civcivde aynı anda sulu dışkı görülüyorsa
  • Civcivler birkaç gün içinde peş peşe ölüyorsa
  • Hırıltılı soluma, aksırık ya da gözde akıntı varsa
  • Boyun bükülmesi, dengesizlik, felç gibi belirtiler varsa
  • Civcivler yemden ve sudan kesilmişse

Aşı programı için de veteriner hekiminizle ya da civcivleri aldığınız yerle konuşun. Hangi aşıların yapıldığını öğrenin, eksik olanları planlayın. Civcivlere insan ilacı ya da başka bir hayvandan kalan ilacı vermeyin.

Ne zaman kümese çıkarlar?

Civciv tüylerinin yerini gerçek tüyler aldığında ve hava ılık olduğunda kümese geçebilirler. Bu, mevsime göre birkaç hafta sürer. Geçişi gündüz, ılık saatlerde yapın. Yetişkin tavuklarla hemen karıştırmayın. Boyları birbirine yaklaşana kadar ayrı bir bölmede, birbirlerini görebilecekleri şekilde tutmak kavgaları azaltır.

Probiyotiğin yeri

Civcivin sindirim sistemi kuluçkadan çıktığı gün daha yeni kurulmaktadır. Bazı yetiştiriciler bu yüzden ilk günlerden itibaren içme suyuna probiyotik ekler. Probiyotik bir ilaç değildir, hastalık tedavi etmez ve ısı, hijyen, doğru yem gibi temel bakımın yerine geçmez; sindirim sisteminin dengesini destekler.

Vetorin WingPro+ serisinin civcivler için hazırladığı ürün içme suyuna katılan sıvı bir probiyotiktir. Etiketinde yazdığı gibi sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur ve bağışıklık sistemini destekler. Kuluçkadan yeni çıkmış civcivlerde kümese girdikleri ilk günden başlanır ve 7 gün ara verilmez: 1 litre suya 1 ml (yaklaşık 20 damla), toplu depoda 100 litre suya 100 ml. Başlangıç yeminden büyütme yemine geçerken oran 2 litre suya 1 ml olur ve 3'er gün verilir.

Civciv probiyotiği WingPro+ ürün sayfası

Sık sorulan sorular

Civcivler kaç gün ısıtıcı altında kalır?

Tamamen tüylenene kadar ısıya ihtiyaç duyarlar. Bu süre mevsime ve ortam sıcaklığına göre birkaç hafta sürer. Isıyı her hafta biraz azaltıp civcivlerin davranışına bakarak karar verin.

Civcive ilk gün ne verilir?

Önce oda sıcaklığında temiz su, ardından civciv başlangıç yemi. Birkaçının gagasını suya hafifçe değdirmek, diğerlerinin de suluğu bulmasını kolaylaştırır.

Civcivin makatı neden tıkanır?

Kuyruk altına yapışan dışkı kuruyunca makatı kapatabilir. İlk hafta sık görülür ve üşüme ya da stresle ilişkili olabilir. Ilık nemli bezle nazikçe temizleyin; civciv halsizse veteriner hekime danışın.

Civcivler neden üst üste yığılır?

Çoğunlukla üşüdükleri için. Isıtıcının yeterli olup olmadığına ve bölmede cereyan olup olmadığına bakın. Üst üste yığılma alttaki civcivlerin ezilmesine yol açabilir.

Bu yazıyla ilgili ürünler

Bilimsel çalışmalar ne diyor?

Randomize kontrollü çalışma2021

Çalışmada 24 yumurtacı tavuğa 60 gün B. subtilis eklenmiş yem verildi. Satılabilir yumurta oranı arttı, kırık ve yumuşak kabuklu yumurta azaldı; kemik sağlamlığı iyileşti, kanda iltihap göstergeleri düştü.

Ne anlama geliyor? Yaşlanan yumurtacılarda Bacillus desteği kabuk kalitesi ve kemik sağlığı için umut verici; ancak örneklem küçük.

Effects of Bacillus subtilis on Production Performance, Bone Physiological Property, and Hematology Indexes in Laying HensZou X, Jiang S, Zhang M, et al., Animals, 2021DOI: 10.3390/ani11072041
Saha çalışması2019

Çalışmada 960 erkek hindiye 126 gün boyunca farklı dozlarda B. subtilis içeren yem verildi. Düşük ve orta doz alan hindiler dönem sonunda kontrolden daha ağırdı; yüksek doz besin tutulumunu ve bağırsak göstergelerini iyileştirdi, altlık nemini azalttı.

Ne anlama geliyor? Hindi yetiştiriciliğinde Bacillus dozunun doğru seçilmesi verim ve altlık kalitesi için önemli.

Growth performance and gastrointestinal responses in heavy Tom turkeys fed antibiotic free corn-soybean meal diets supplemented with multiple doses of a single strain Bacillus subtilis probiotic (DSM29784)1Mohammadigheisar M, Shirley RB, Barton J, et al., Poultry Science, 2019DOI: 10.3382/ps/pez305
Tüm literatür

Şunlar da ilginizi çekebilir