İlk siparişinize %10 indirim: HOSGELDIN
Bizi takip edin

Besi danasında yem değişikliği nasıl yapılır?

Besi danasında kaba yemden kesif yeme geçiş nasıl yapılır, ne kadar sürmeli? Asidoz ve şişkinlik belirtileri, yeni gelen danalar ve adım adım geçiş planı.

16 Kasım 2026 · 4 dakikalık okuma · Büyükbaş

Besi danasında yem değişikliği birdenbire değil, iki üç haftaya yayılarak yapılmalıdır. Kaba yem her zaman yemlikte kalırken kesif yem birkaç günde bir küçük adımlarla artırılır. Bu süre, işkembedeki mikroorganizmaların yeni rasyona alışması için gereklidir. Acele edilen bir geçiş işkembe asidozuna, şişkinliğe ve iştah kaybına yol açabilir.

İşkembe neden zaman ister?

Sığırın sindirimi büyük ölçüde işkembedeki mikroorganizmalara dayanır. Kaba yemle beslenen bir hayvanın işkembesinde lifi sindiren mikroorganizmalar çoğunluktadır. Rasyona birden bol miktarda tahıl ve kesif yem girdiğinde nişastayı hızla parçalayan mikroorganizmalar çoğalır ve işkembede asit birikir. İşkembe ortamı fazla asidik hale gelince sindirim bozulur, hayvan iştahını kaybeder. Kademeli geçiş, mikroorganizma topluluğuna yeni yeme uyum sağlayacak zamanı tanır.

Yeni gelen danalarda ilk günler

Pazardan ya da başka bir işletmeden gelen dana yolculuk, yeni bölme, yeni suluk ve yabancı hayvanlarla aynı anda karşılaşır. Bu günlerde iştahı genellikle düşüktür.

  • İlk günlerde önlerine kaliteli kuru ot ve bol temiz su koyun. Kesif yemi hemen yüksek miktarda vermeyin.
  • Mümkünse yeni gelenleri birkaç gün ayrı bir bölmede tutup gözlemleyin.
  • Parazit kontrolünü, aşıları ve genel sağlık muayenesini veteriner hekiminizle planlayın.
  • Suluğu bulamayan ya da yemliğe gelmeyen hayvanları ilk günlerde tek tek takip edin.

Adım adım geçiş planı

Aşağıdaki sıra genel bir çerçevedir. Miktarları hayvanların ağırlığına, yem kalitesine ve rasyonun içeriğine göre bir besleme uzmanı ya da veteriner hekim belirlemelidir.

  1. Başlangıçta rasyonun büyük kısmı kaba yem olsun, kesif yem az miktarda verilsin.
  2. Birkaç günde bir kesif yemi küçük bir miktar artırın. Her artıştan sonra iki üç gün dışkıyı, iştahı ve gevişi izleyin.
  3. Bir adımda sorun görürseniz bir önceki seviyeye dönün ve bekleyin.
  4. Hedef rasyona iki üç hafta içinde, sorunsuz geçen adımlarla ulaşın.
  5. Yeni bir yem partisine, yeni silaja ya da yeni bir karmaya geçerken de eskisini yenisiyle karıştırarak birkaç günde geçin.

Geçişi kolaylaştıran alışkanlıklar

  • Kesif yemi günde tek seferde değil, birkaç öğüne bölerek verin. Mümkünse kaba ve kesif yemi karıştırarak verin; böylece hayvan tahılı ayıklayıp tek başına hızla yiyemez.
  • Yemlik alanı her hayvanın aynı anda yiyebileceği kadar olsun. Yer bulamayan hayvan sonra aç saldırır ve bir seferde fazla yer.
  • Yemlemeyi her gün aynı saatlerde yapın.
  • Kaba yemin çok ince doğranmamasına dikkat edin. Lif uzunluğu geviş için gereklidir.
  • Su her zaman temiz ve bol olsun.

Bu belirtileri görürseniz durun

Aşağıdaki işaretler geçişin hızlı gittiğini ya da işkembede bir sorun olduğunu gösterebilir:

  • Yemlikte yem kalması, iştahın birden düşmesi
  • Sulu, köpüklü ya da kokusu değişmiş dışkı
  • Dinlenen hayvanlarda geviş getirmenin azalması
  • Topallama, ayak değiştirerek durma
  • Sol karın boşluğunda şişkinlik

Sol tarafta belirgin şişkinlik, sendeleme, yere yatıp kalkamama ya da nefes darlığı acil durumdur; vakit kaybetmeden veteriner hekim çağırın. Kendi başınıza ilaç ya da duyduğunuz karışımları vermeyin.

Probiyotiğin yeri

Probiyotik doğru bir geçiş planının yerine geçmez ve asidoz gibi sorunları tedavi etmez. Bazı besiciler nakil ve rasyon değişikliği dönemlerinde sindirim dengesini desteklemek için rasyona probiyotik ekler.

Probiyotikli Besi Sığırı Metabolizma Düzenleyici FarmPro+ için etiketteki cümle şöyle: sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur ve bağışıklık sistemini destekler. Etiketinde ayrıca yemden yararlanmayı desteklediği yazıyor. Kullanım bilgisine göre nakil ya da rasyon değişikliğinden 3 gün önce başlanır ve sonrasında 5 gün devam edilir. Bu dönemde doz hayvan başı 8-10 ml, yaklaşık 1,5 yemek kaşığıdır; ürün suya eklenir ya da ağızdan içirilir. Bölmeye toplu veriyorsanız baş sayısını günlük dozla çarpın ve karışımı her gün taze hazırlayın.

Besi sığırı probiyotiği FarmPro+

Sık sorulan sorular

Besi danasında kesif yeme geçiş kaç gün sürmeli?

Genel uygulama geçişi iki üç haftaya yaymaktır. Kesin süreyi rasyonun içeriği, hayvanların ağırlığı ve yem kalitesine göre besleme uzmanınız ya da veteriner hekiminiz belirler.

Dananın işkembesi asitlenirse ne olur?

İşkembe asidozu iştah kaybına, ishale, geviş azalmasına ve topallığa yol açabilir; ağır durumlarda hayvan yere yatar. Bu belirtileri görürseniz kesif yemi artırmayı bırakın ve veteriner hekiminizi arayın.

Besiye yeni gelen dana neden yem yemez?

Yolculuk, yeni ortam ve yabancı hayvanlar iştahı düşürür. İlk günlerde kaliteli kuru ot ve bol su verin, kesif yemi yavaş artırın. İştahsızlık birkaç günden uzun sürerse ya da ateş, öksürük, ishal eşlik ederse veteriner hekime başvurun.

Yem değişikliğinde probiyotik kullanmak gerekli mi?

Zorunlu değildir. Asıl olan kademeli geçiş, yeterli kaba yem ve düzenli yemlemedir. Probiyotik bu dönemde sindirim dengesini desteklemek için kullanılabilir.

Bu yazıyla ilgili ürünler

Bilimsel çalışmalar ne diyor?

Randomize kontrollü çalışma2013

Çalışmada 36 süt ineğine 70 gün boyunca iki dozda B. subtilis natto verildi. Günlük süt verimi 23,0 kg'dan 25,2 ve 26,4 kg'a çıktı; sütte somatik hücre sayısı biraz azaldı.

Ne anlama geliyor? Süt ineklerinde Bacillus desteği rumen fermantasyonunu ve süt verimini olumlu etkileyebilir.

Effects of Bacillus subtilis natto on milk production, rumen fermentation and ruminal microbiome of dairy cowsSun P, Wang JQ, Deng LF, Animal, 2013DOI: 10.1017/S1751731112001188
Randomize kontrollü çalışma2023

Çalışmada 6 süt ineğine 14 gün B. subtilis ve B. licheniformis içeren bir ürün ya da kontrol verildi. Rumende Bacillus oranı arttı; süt verimi ve süt bileşimi değişmedi, sütteki bazı dallı zincirli yağ asitleri arttı.

Ne anlama geliyor? Kısa süreli Bacillus desteği süt ineğinde verimi değiştirmeyebilir; sonuç süreye ve hayvan sayısına bağlı.

Effects of direct-fed Bacillus subtilis and Bacillus licheniformis on production performance and milk fatty acid profile in dairy cowsLamontagne J, Rico DE, Perdomo CM, et al., Journal of Dairy Science, 2023DOI: 10.3168/jds.2022-22564
Tüm literatür

Şunlar da ilginizi çekebilir