İlk siparişinize %10 indirim: HOSGELDIN
Bizi takip edin

Yeni doğan buzağıya ilk günlerde nelere dikkat edilmeli?

Ağız sütü ne zaman ve nasıl verilir, göbek bakımı, kulübe, süt düzeni ve su: yeni doğan buzağının ilk günlerinde dikkat edilecekler adım adım anlatılıyor.

16 Kasım 2026 · 4 dakikalık okuma · Büyükbaş

Yeni doğan buzağının ilk günlerinde en önemli iş, doğumdan sonra mümkün olan en kısa sürede yeterli ve temiz ağız sütü almasını sağlamaktır. Bunu kuru ve temiz bir yer, düzgün göbek bakımı ve her gün aynı düzende verilen süt izler. Buzağının ilerideki sağlığı ve gelişimi bu ilk günlerde atılan adımlardan çok etkilenir.

Ağız sütü neden bu kadar önemli?

Buzağı, annesinden bağışıklık maddelerini (antikorları) doğmadan önce alamaz. Bu maddeler ona ağız sütüyle geçer. Buzağının bağırsakları antikorları doğumdan hemen sonra en iyi şekilde emer. Bu yetenek saatler geçtikçe hızla azalır ve ilk günün sonunda büyük ölçüde kaybolur. Yani geç verilen ağız sütü, miktarı ne olursa olsun aynı korumayı sağlamaz.

İlk saatler

  • Ağız sütünü ilk birkaç saat içinde verin. Buzağının annesini kendi kendine emmesini beklemek her zaman yeterli olmaz. Gerçekten emdiğini görmediyseniz ağız sütünü sağıp biberon ya da kovayla içirin.
  • Ağız sütünün miktarı buzağının ağırlığına göre değişir. İşletmenizdeki ırka ve buzağı ağırlığına uygun miktarı veteriner hekiminizle belirleyin.
  • Kaliteye dikkat edin. Koyu kıvamlı, temiz ve memesi sağlıklı inekten alınan ağız sütü tercih edilir. Kanlı ya da iltihaplı memeden gelen sütü kullanmayın. Ağız sütünün kalitesi refraktometre gibi basit aletlerle ölçülebilir.
  • Temiz toplayın. Meme uçlarını sağımdan önce temizleyin, ağız sütünü temiz bir kaba alın. Kirli ağız sütü buzağıya ilk gününde bakteri taşır.
  • Göbek bakımı yapın. Göbek kordonu kuruyana kadar mikroplara açık bir kapıdır. Veteriner hekiminizin önerdiği antiseptikle doğumdan hemen sonra göbeği dezenfekte edin ve sonraki günlerde kontrol edin.

Fazla ağız sütünü saklamak

Fazla ve kaliteli ağız sütünü küçük poşetlerde dondurmak, ileride ihtiyacı olan bir buzağı için iyi bir yedektir. Çözerken ılık su banyosu kullanın. Kaynar suya koymak ya da mikrodalgada ısıtmak antikorlara zarar verebilir.

İlk hafta

  • Süt öğünlerini her gün aynı saatte verin. Buzağının sindirim sistemi düzen sever.
  • Sütün sıcaklığı vücut ısısına yakın olsun ve öğünden öğüne değişmesin.
  • Süt ikame maması kullanıyorsanız paketteki karışım oranına uyun. Göz kararı hazırlanan mama sık rastlanan bir ishal nedenidir.
  • Kova, biberon ve emzikleri her kullanımdan sonra yıkayıp kurumaya bırakın.
  • Temiz içme suyunu ilk haftadan itibaren bölmede bulundurun. Süt, suyun yerini tutmaz.
  • Buzağı başlangıç yemini az miktarda önüne koymaya başlayın. İlk günler yalnızca tadına bakar, bu normaldir.

Kulübe ve bölme

Buzağı kulübesi kuru, temiz, cereyan almayan ama havası tazelenen bir yer olmalı. Dizinizi altlığa bastırdığınızda ıslanıyorsa altlığı değiştirme zamanı gelmiştir. Kışın kalın ve kuru saman altlık buzağının sıcak kalmasına yardım eder. Yazın ise kulübenin gölgede olmasına ve sıcak havanın içeride birikmemesine dikkat edin.

Her yeni buzağıdan önce kulübeyi temizleyin. Bir önceki buzağıdan kalan dışkı ve altlık, yeni gelenin ilk karşılaşacağı mikroplar demektir.

Her gün bakmanız gerekenler

  • Süt kovasını bitirdi mi? İştah kaybı çoğu zaman ilk işarettir.
  • Dışkısı nasıl? Rengi ve kıvamı değişti mi?
  • Göbeği kuru mu, şişlik ya da akıntı var mı?
  • Burun akıntısı, öksürük ya da hızlı nefes var mı?
  • Kolayca ayağa kalkıyor, gerinip etrafıyla ilgileniyor mu?

Bu sorulardan birine olumsuz cevap veriyorsanız, özellikle de buzağı emmiyorsa ya da halsizse, veteriner hekiminizi arayın. Yeni doğan buzağıda durum birkaç saat içinde ağırlaşabilir.

Probiyotik ne zaman düşünülür?

İlk günlerde buzağının bağırsağında mikroorganizma dengesi yeni yeni kurulur. Bazı yetiştiriciler bu dönemde günlük beslenmeye probiyotik ekler. Probiyotik ağız sütünün yerini tutmaz, ilaç da değildir; sindirim sisteminin dengesini destekler.

Probiyotikli Buzağı Metabolizma Düzenleyici FarmPro+ etiketinde yazdığı gibi sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur ve bağışıklık sistemini destekler. İlk 24 saatten itibaren günde hayvan başı 1,5-2 ml, yaklaşık 30-40 damla olarak ağız sütüne, emdiği süte ya da doğrudan ağzına damlatılır ve 10-15 gün ara vermeden verilir. Süte katarken sütün 38°C'nin altında olmasına dikkat edin.

Buzağı probiyotiği FarmPro+

Sık sorulan sorular

Buzağıya ağız sütü kaç saat içinde verilmeli?

Mümkün olan en kısa sürede, ilk birkaç saat içinde. Buzağının bağırsağı ağız sütündeki antikorları doğumdan hemen sonra en iyi emer ve bu yetenek saatler geçtikçe azalır. Miktarı veteriner hekiminizle belirleyin.

Buzağı annesini emdi mi nasıl anlarım?

Emme anını kendi gözünüzle görmediyseniz emdiğinden emin olamazsınız. Şüphedeyseniz ağız sütünü sağıp biberonla verin. Dolgun bir karın ve sakinleşen bir buzağı ipucudur ama kesin kanıt değildir.

Yeni doğan buzağıya su verilir mi?

Evet. Temiz içme suyunun ilk haftadan itibaren bölmede bulunması genel kabul gören bir uygulamadır. Süt, buzağının su ihtiyacını tek başına karşılamaz.

Dondurulmuş ağız sütü nasıl çözülür?

Ilık su banyosunda yavaşça çözün. Kaynar su ya da mikrodalga ağız sütündeki antikorlara zarar verebilir. Çözülen ağız sütünü bekletmeden kullanın.

Bu yazıyla ilgili ürünler

Bilimsel çalışmalar ne diyor?

Randomize kontrollü çalışma2013

Çalışmada 36 süt ineğine 70 gün boyunca iki dozda B. subtilis natto verildi. Günlük süt verimi 23,0 kg'dan 25,2 ve 26,4 kg'a çıktı; sütte somatik hücre sayısı biraz azaldı.

Ne anlama geliyor? Süt ineklerinde Bacillus desteği rumen fermantasyonunu ve süt verimini olumlu etkileyebilir.

Effects of Bacillus subtilis natto on milk production, rumen fermentation and ruminal microbiome of dairy cowsSun P, Wang JQ, Deng LF, Animal, 2013DOI: 10.1017/S1751731112001188
Randomize kontrollü çalışma2023

Çalışmada 6 süt ineğine 14 gün B. subtilis ve B. licheniformis içeren bir ürün ya da kontrol verildi. Rumende Bacillus oranı arttı; süt verimi ve süt bileşimi değişmedi, sütteki bazı dallı zincirli yağ asitleri arttı.

Ne anlama geliyor? Kısa süreli Bacillus desteği süt ineğinde verimi değiştirmeyebilir; sonuç süreye ve hayvan sayısına bağlı.

Effects of direct-fed Bacillus subtilis and Bacillus licheniformis on production performance and milk fatty acid profile in dairy cowsLamontagne J, Rico DE, Perdomo CM, et al., Journal of Dairy Science, 2023DOI: 10.3168/jds.2022-22564
Tüm literatür

Şunlar da ilginizi çekebilir